Luitingh

Zojuist verscheen Strindbergs ster, het debuut van de Zweed Jan Wallentin. Een thriller met een vleugje Jules Verne en Indiana Jones, maar met donkerder ondertonen: de Noorse mythologie, de beide wereldoorlogen en de Holocaust.

Jan Wallentin, midden dertig, is een bekend Zweeds televisiejournalist. Toen hij van zijn agent hoorde hoe snel de rechten op zijn manuscript wereldwijd werden verkocht, nam hij direct ontslag. Alle tijd om onze vragen te beantwoorden en ideeën op te doen voor zijn volgende boek!

– Hoe ben je op het idee voor Strindbergs ster gekomen? Wat heeft je geïnspireerd?

Bijvoorbeeld: hoewel het basisidee achter een theorie bizar ongeloofwaardig over zou kunnen komen, zijn er altijd allerlei details die de theorie ondersteunen, details die wel degelijk waar zijn. Dat zette me aan het denken: als ik nou een verhaal zou schrijven waarbij het lastig zou zijn voor de lezer om te zien wat feit is en wat verzonnen? Iets anders dat ik ontdekte was dat bij iedere zichzelf respecterende samenzweringstheorie er altijd wel minstens één lijntje terugvoert naar de nazi's, en dan vooral naar de meer occulte zijde van het nazisme. Dus daarna begon ik me vooral te  verdiepen in de Ahnenerbe, het Wewelsburg kasteel en Karl Maria Wiligut, en toen ging het natuurlijk al snel van kwaad tot erger.

– Waar komt je fascinatie voor Strindberg (de persoon) vandaan?

Nils Strindberg was een van de drie leden van de Andrée Arctic ballonexpeditie van 1897, een stukje geschiedenis dat leest als fictie. Het beeld van drie Zweedse heren die probeerden vredig door de lucht te zeilen om zo de Noordpool te bereiken lijkt wel iets uit een verhaal van Jules Verne; het is bijna onmogelijk om er niet door gefascineerd te raken. En dat Nils familie was van de grote Zweedse auteur August Strindberg is nog zo'n feit waarvan je bijna niet kunt geloven dat het echt waar is. Ik zei het al: het vervagen van de scheidslijn tussen feit en fictie is een van de belangrijkste thema's in Strindbergs ster.

– Waar komt je interesse in geschiedenis, occultisme en nazisymboliek vandaan? Wat voor soort onderzoek heb je gedaan voor Strindbergs ster?

Ik heb me altijd met zeer veel enthousiasme verdiept in geschiedenis, filosofie en religie; ik heb zelfs even kort theologie gestudeerd. Ik ben geïnteresseerd in de nazibeweging omdat de uitgangspunten zo bizar zijn, met van die concepten als ‘übermensch’, ‘lebensraum’, het Arische ras, het duizendjarige rijk en dergelijke. Voor mij is het meer een soort paranoïde waanidee dan een samenhangende politieke visie. En wat onderzoek doen betreft: ik lees nogal veel.

– Wie is Don Titelman? Zijn er overeenkomsten tussen zijn karakter en het jouwe? Ben je van plan over hem te blijven schrijven in volgende boeken?

Don Titelman is de ultieme antiheld, een problematische, van schuld doordesemde, gebroken man die geheel per ongeluk terechtkomt in een grote samenzwering, hetgeen weer een serie nachtmerrieachtige gebeurtenissen teweegbrengt. Hij is een expert op het gebied van nazi-occultisme en hij heeft altijd een hele verzameling drugs die inwerken op de gemoedstoestand bij zich. Nee, ik lijk eigenlijk helemaal niet op hem. Ik denk ook dat ik het er heel moeilijk mee zou hebben om een vervolg te schrijven met hem als hoofdpersoon.

– Wat ben je nu aan het schrijven? Wat komt er hierna?

Na Strindbergs ster heb ik acht maanden ouderschapsverlof genomen (Ik geloof dat dat nogal Zweeds is om te doen) en ik kan je vertellen dat voor een eenjarig kind zorgen je niet veel ruimte laat om na te denken over wat je wilt gaan schrijven. Ik gok dat het een duistere thriller gaat worden... maar als ik er even langer over nadenk dan wordt het misschien wel meer een soort poging tot een klassiek crimeverhaal… of nee, nog beter, horror! Een spookverhaal tot de rand toe gevuld met gruwelhorror, misschien een snufje sciencefiction, androïde levensvormen en technologische wonderen… Of misschien toch gewoon een blockbuster actiethriller. Of een mooi bundeltje poëzie misschien?

– Je bent journalist, was het moeilijk een heel boek te schrijven, zonder die strenge deadlines waar een journalist aan gewend is?

Nou, ik had eigenlijk ook vrij strenge deadlines. Toen de uitgever het boek accepteerde was het nog in een zeer ruwe vorm, en ik kreeg ongeveer anderhalf jaar om het helemaal te herschrijven. Tegelijkertijd werkte ik fulltime als televisiereporter voor het Zweedse nieuws en kregen we ook nog ons derde kind. Dus het was best hectisch.

– We hebben begrepen dat je je baan als nieuwsreporter voor de Zweedse televisie hebt opgezegd om fulltime te kunnen schrijven. Mis je het niet?

Ik hou wel van gezelligheid, dus ik weet niet of ik het wel uithoud in de eenzaamheid van het schrijversbestaan. Ik ben er net achter dat ik niemand anders dan mezelf heb om lekker tegenaan te zeuren, jammeren en klagen, en dat vind ik best vervelend. Misschien kom ik over een jaar of twee wel op mijn knieën smeken om mijn oude baan, wie zal het zeggen?

– Strindbergs ster is al een bestseller in Zweden, buitenlandse rechten zijn verkocht naar 20 landen, je wordt vergeleken met Dan Brown… Hoe ga je daarmee om?

Ik probeer het allemaal niet al te serieus te nemen. En hoewel het niet altijd meevalt, probeer ik ook echt niet te veel te lezen wat er allemaal gezegd wordt over het boek en over mij. Ik vond het schrijven echt heel leuk en als lezer ben ik blij dat Strindbergs ster er is. Hoe andere lezers erop reageren, hoe ik word afgeschilderd en in de markt gezet en hoe goed het boek verkoopt… daar heb ik toch geen controle over en ik voel me er dus ook een stuk beter bij als ik er niet te veel over nadenk.

– Waar schrijf je?

Op dit moment ben ik nog op zoek naar de perfecte schrijfplek. Bij dit boek heb ik vooral veel onderuitgezakt op de versleten bank gehangen in ons piepkleine appartementje. Dat was prima, maar ik hoop dat ik iets meer privacy kan creëren voor een volgend boek.

– Wie is je favoriete schrijver en wat is je lievelingsboek?

Ik heb al heel wat favorieten gehad, van Georges Perec en Céline, via Kafka en de Zweedse auteur Lars Gustafsson, tot Stephen King en Dennis Lehane. Op dit moment geniet ik erg van het werk van Haruki Murakami, Kafka op het strand en De opwindvogelkronieken.

Dank je wel!

(De eerste hoofdstukken van Strindbergs ster lezen? Dat kan hier.)